Sanal Para Yasaklanıyor Mu?

Merkez Bankası’nın sanal paraya yönelik yaptırım içeren yönetmeliğini doğru bulmuyorum. Öncelikle sanal para nedir kısaca ondan bahsedelim. Sanal para, BlockChain teknolojisi ile üretilen, bir sahibi ve bir merkezi bulunmayan ağlar üzerinden dolaşıma sokulmuş ve değer kazanmış elektronik ödeme araçlarıdır. Bu para sisteminin maddi bir karşılığı olmamakla birlikte kripto ağı üzerinden belli bir miktarı dilenirse altın veya değerli madenin bu günkü değerine çevrilerek basımı da yapılabilir ki buna ilişkin örnekler mevcuttur.

Gelelim sanal para hakkında çıkartılan Merkez Bankası yönetmeliğine, 16 Nisan 2021 tarih ve 31456 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelikle, sanal para ile ödeme alma işleminin yapılmasına yasal getirilmiştir. Ödemelerde doğrudan ya da dolaylı olarak kullanılması engellenmiştir. Daha 10 Şubat 2021 tarihli haberlerde Türkiye’nin kendi sanal parasını üreteceği yönünde haberler okumuş ve sevinmiştik ki bugün yayınlanan yönetmelik ile şoke olduk.

Merkez Bankası’nın Yönetmeliğinde Neler Var?

Bu yönetmelik tabii ki Türkiye’nin kendi sanal parasını üretmesine engel değil ama diğer sanal para ile ödeme yapılmasına engel. Bu durumda ne gibi sorunlarla karşılaşabiliriz onları bir sıralayalım;

  • Türkiye’nin üreteceği sanal para Türkiye dışındaki piyasada değer kazanmayabilir. Çünkü diğer para birimleri kendi parasıyla Türk parası arasında bir karşılık bekler. Yatırımcı, dünyanın her yerinde geçerli olan Amazon gibi uluslararası ticaret şirketlerinde bile geçerli olan para birimleri varken neden Türk sanal parasına yatırım yapmak istesin?
  • Eğer BTC, ETH vb. sanal paralarla yerli ticaret firmaları ve/veya bankalar ödeme alışverişi yapıp para transferi yapabilirse bu durumda yurtdışında barındırılan para yurtiçinde dolaşıma girecektir.

Sanal Paraya Yasak Getirmek Yerine Önünü Açmak lazım

Türkiye’de yatırım araçları dışında hiçbir konudan fetva alınmaz. Söz konusu para işi olunca ilk iş “caiz mi bu” sorusunun sorulması olur. Devletin faiz ile iş yaptığı, bankadaki kredilerin faizleri, her alışverişinde ödedikleri faizin haramlığına takılmayan kesim sanal paranın caiz olup olmamasını sorgular. Buna riyakârlık denir ya bu konumuzun biraz dışında, neyse ki önce buna cevap verelim. Diyanet İşleri Başkanlığı sanal para konusunda, cevaz vermiyor. Caiz değil diyor. Merak edenler için bunu ifade etmiş olalım. Fakat devlet sanal para üretmeye başlayınca caiz derlerse o zaman da itikatta bir sorun vardır diyeceğim…

Gelelim yasak konusuna…

Yakın gelecekte, banka şubeleri kalmayacak, devletlerin para birimlerinin bir anlamı olmayacak, Dolar, Euro veya Türk Lirası gibi para birimlerinin yerini sanal paralar alacak. Ülkelerin borsaları da olmayacak, onun yerine sanal para piyasalarını elinde tutan firmalar dünyanın en zenginleri ve söz sahibi olanları olacak. Bugün Binance, sadece işlemlerden aldığı komisyonlarla akıl almaz paralar kazanmaktadır. Yaptığı ise sanal para alışverişine imkân sağlamaktır.

Türkiye bu konuda dünyanın gerisinde kalmamak adına hızlı şekilde sanal parasını üreterek uluslararası piyasaya sunmalı ve kendi sanal para borsasını kurmalıdır. Yerli yatırımcının da teşvik edileceği bir sanal para borsası olmalıdır. Aksi halde yerli yatırımcı parasını yurtdışındaki sanal para ticaretine izin veren kuruluşlara aktarmaya devam edecektir.

Merkezi Türkiye’de bulunan BTC Türk, BitExen, Paribu gibi yerli sanal para alışverişi yapılabilen platformların uluslararası alanda hizmet verebilmesi sağlanmalı. Devlet de kendi sanal para bankasını kurmalıdır. Devletin kuracağı sanal para bankasında işlem ücretleri daha düşük olur ve diğer uluslararası sanal paraların alışverişi de yapılabilirse Türkiye, Binance vb. kuruluşları hızla yerinden edecektir.

Sanal para yakın gelecekte mutlaka olacaktır. Dünyanın gidiş yönü budur ve bu yöne çok hızlı ilerlemektedir. Mobil ödeme sistemler üzerinden yapılan alışverişlerde nasıl VISA veya Mastercard kullanılıyorsa yakında BTC, ETH veya başka bir para birimi kullanılacaktır.

Daha geçtiğimiz günlerde Endonezya, yerli sanal parası olan TokoToken (TKO)’yu uluslararası dolaşıma açmış ve açılışı da 1 TKO=3$ şeklinde olmuştur. Sanal para ülkelerin para değerlerini de hızlı etkilemekte bugün 1$=8 TL iken sanal piyasada 1 TL=5$ olabilir. Bu tren kara tren değil, jet hızlı trendir. Yakalamak zorundayız…

Engin DİNÇ
Uluslararası Sosyal Medya Derneği AR-GE Başkanı

Yazar: Engin Dinç

1988 İstanbul doğumlu. Adalet Bakanlığı’nda göreve başladı (2011). Anadolu Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümünü Bitirdi (2016). Uluslararası Sosyal Medya Derneği (USMED) üyesi oldu (2017). Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) gönüllüsü oldu (2018). Uluslararası Sosyal Medya Derneği (USMED) AR-GE Başkanı Oldu (2020). Anadolu Üniversitesi Hukuk/Adalet Bölümünü bitirdi (2021). Uluslararası Medya Enformasyon Derneği üyesi oldu (2021). Türk Kızılay gönüllüsü oldu (2021). Araştırmaları ve denemeleri çeşitli dergilerde yayınlandı. İlk kitabını 2015 yılında çıkarttı. İngilizce ve Göktürkçe bilmektedir. Ankara’da ikamet etmekte ve Adalet Bakanlığı’nda kamu hizmetine devam etmektedir. Evli ve bir kız babasıdır.